Antalya Müzesi Müdürlüğü

İDEBESSOS

İDEBESSOS

      

Kumluca İlçe merkezinin kuzeyinde, Karacaören köyünün Kozağacı Mahallesi yakınlarında bulunan bir Lykia kentidir. Akalissos’un 7 km. Kuzeyinde, Kormos’un kuzey batısında yer alır. Adındaki “ss”takısı, kalıntılarla görünenden daha eskilerde bir başka yerleşimin var olduğunu düşündürmektedir. Ancak en erken tarihsel bilgi Lykia Birliği dönemindendir. Yerleşime ilişkin antik kaynaklarda fazla bilgi bulunmamasına karşın Akalissos ve Kormos ile bir sympoliteia (siyasi birlik) oluşturdukları, liderliğini de Akalissos’un yaptığı bilinmektedir. Akalissos önderliğinde Likya Birliği’nde yer alan söz konusu kentler tek oy hakkına sahiptirler. Roma dönemi sonrasında ise Edebessos adını alan kent Hıristiyanlık döneminde Myra Metropolü içerisinde adı Lebissos/Lemissos olan bir piskoposluk olarak anılır.

Oldukça küçük boyutlu bir yerleşim olan İdebessos, Alakırçayı’na hakim Bey Dağı’na paralel kuzey-güney yönünde uzanan dar bir sırt üzerine kurulmuştur. Kalıntılar, bir kısmı batıya bakan düzlükte, bir kısmı da doğuya doğru dik inişli bir tepenin surla korunan her iki yamacına yayılmıştır. Sur duvarlarında Roma ve Bizans Dönemi izleri görülür. Surun batısında, dağa doğru bakan küçük bir tiyatro yer alır. 30 m. çapında, 600/700 kişilik olduğu düşünülen tiyatronun caveasında beş adet oturma sırası görülebilirken sahne binasına ait herhangi bir iz mevcut değildir. Tiyatro planı nedeniyle Helenistik Dönem’e tarihlenir. Tiyatronun yaklaşık 70 m. kuzeyindeki yapı hamamdır. Küçük boyutlu yapı Lykia hamamları geleneğinde yapılmıştır.

Kuzeye doğru gidildiğinde, oldukça tahrip durumda günümüze ulaşan bir bazilika ile karşılaşılır. Küçük boyutlu bu bazilika Ortaçağ’a aittir.

            Kentin surları güneydogudaki akropol çevresinde izlenebilir durumdadır. Tiyatronun arkasında kalan ve çoğunlukla konutlar, resmi yapılar ve anıt mezar içeren surlar kendi içinde bu kesimde güvenli bir alan oluşturmuştur. Sur içinde ve dışında lahitler görülmektedir. Nekropol yoğun olarak hamamdan güneye doğru tiyatronun arkasından uzanmaktadır. Tamamı Roma döneminden olan ve en az 50 tanesi sayılabilen lahitler içinde en dikkat çekici olan “U”biçimli eksedralara oturan üçlü lahit kümeleridir. Bazıları tabula anzatalı olan yalın lahitlerin çoğunluk bezemeleri yan yüzlerindeki mızraklı ya da mızraksız Pisidia kalkanlarıdır.