Antalya Müzesi Müdürlüğü

NEAPOLİS

NEAPOLİS

Doyran’ın hemen kuzeybatı arkasında 673 metre yükselen Keldağ Tepesinde konumlanır. Kalıntılar çok az Helenistik, çoğunlukla Roma ve Erken Bizans dönemindendir. Basilika kapısında devşirme olarak kullanılan Roma yazıtına göre Termessos’un peripolionudur ve Termessos adına denize en yakın ilk tepede deniz bağlantısını kurmaktadır. İlk kez Planhol tarafından 1958 de coğrafya çalışması içinde anılmıştır.

Oldukça sarp kayalıkta konumlandırılmış olan yerleşime sadece bir taraftan dar bir kaya patikasıyla ulaşılabilmektedir.

Kalıntılar, I. Kutsal Yapılar, II. Kamu Yapıları, III. Konut, İşlik ve Sarnıçlar,  IV. Nekropoller şeklinde gruplanır.

Yazıtlardan ve arkeolojik kalıntılardan, Zeus, Artemis ve Dionysos’un kentte tapınım gördüğü anlaşılmıştır.

Kent merkezinin kuzey başlangıcındaki ilk iki yapı yan yana dizili eksedralardır. Bitişik düzenlenen bu iki eksedra da  “U” planlıdır. Bunun biraz daha Güney ilerisinde diğer bir eksedra yer alır.

Neapolis’in en özgün yanlarından biri konutlarıdır. Çoğunlukla iyi korunmuş halde bulunan konutlar, şehirciliğin yayılım sınırlarını oluşturur, yapısını biçimlendirir. Tek konutlar bulunduğu gibi birkaç konutun bir arada grup halinde olduğu konutlarda vardır. Konutlar belli ortak bir planı olmamakla birlikte birkaç odalı ve avlulu oluşları ortak karakterleridir. Kimi zaman ortak bazen de konuta ya da konut grubuna özel sarnıçlar bulunmaktadır.

Kent içerisinde dağınık durumda bulunan üç lahit ve üç khamosorion dışında tüm mezarlar kente ulaşan yol boyunca dizilidirler. Çoğunlukla lahit olan mezarlar içerisinde khamosorionlar ve ostothekler yanında örme mezarlarda bulunmaktadır.

Ayrıca yerleşimde ve çevresinde çok sayıda üzüm ve zeytin işliği ile bunlara ilişkin ekim alanları tarım terasları keşfedilmiştir. Aynı zamanda kentin çevresinde çok sayıda değişik ölçeklerde çiftlik ve köy bulunmuştur. Bunların en önemlisi Kartınpınarı yerleşimidir.

Neopolis merkezinde, sütunlarla bölünmüş üç nefli, yuvarlak apsisli bir Erken Bizans kilisesi, Palamut Düzü’nde iki Bizans katmanı,  Kisle çukurunda Orta Bizans dönemine verilen bir manastır olmak üzere çok zengin ve özgün Bizans kültür varlıkları da tespit edilmiştir.